Wywiad z producentem: Jak wygląda proces produkcji mebli ekologicznych?

W dobie rosnącej świadomości ekologicznej, coraz więcej osób zastanawia się nie tylko nad tym, jak ich meble wyglądają w salonie, ale także skąd pochodzą i jaki wpływ na planetę miało ich wytworzenie. Ekologia w branży meblarskiej przestała być niszowym trendem, a stała się standardem, do którego dążą świadomi producenci. Aby przybliżyć ten proces, zaprosiliśmy do rozmowy Marka Jaworskiego, współzałożyciela manufaktury „EcoWood Studio”, która od lat specjalizuje się w tworzeniu mebli z poszanowaniem natury.

Czym właściwie są meble ekologiczne?

Redakcja: Marku, zacznijmy od podstaw. Termin „meble ekologiczne” jest dziś odmieniany przez wszystkie przypadki. Co on tak naprawdę oznacza w praktyce produkcyjnej?

Marek Jaworski: To świetne pytanie, bo marketing często nadużywa tego słowa. Dla nas mebel ekologiczny to produkt, który jest projektowany i wytwarzany w sposób minimalizujący negatywny wpływ na środowisko na każdym etapie jego cyklu życia. Oznacza to zrównoważone pozyskiwanie surowców, energooszczędną produkcję, brak szkodliwych substancji chemicznych oraz możliwość recyklingu lub biodegradacji mebla, gdy przestanie być potrzebny. To nie tylko materiał – to cała filozofia działania.

Pierwszy krok: Zrównoważone pozyskiwanie surowców

Redakcja: Wszystko zaczyna się od surowca. Jak wybieracie drewno i inne materiały, aby mieć pewność, że są przyjazne naturze?

Marek Jaworski: Podstawą jest certyfikacja. W EcoWood Studio korzystamy wyłącznie z drewna z certyfikatem FSC (Forest Stewardship Council) lub PEFC. Daje to gwarancję, że surowiec pochodzi z lasów zarządzanych w sposób zrównoważony, gdzie na miejsce każdego wyciętego drzewa sadzone są nowe, a gospodarka leśna nie narusza ekosystemu.

Coraz częściej sięgamy też po materiały z odzysku. Wykorzystujemy drewno z rozbiórek starych stodół czy obiektów przemysłowych. Takie drewno ma niesamowitą historię i charakter, a jego ponowne użycie to czysty recycling. Oprócz drewna stosujemy:

• Naturalne tkaniny (len, konopie, bawełna organiczna),
• Płyty drewnopochodne o obniżonej emisji formaldehydu,
• Materiały kompozytowe bazujące na naturalnych żywicach.

Projektowanie z myślą o planecie

Redakcja: Czy projektowanie mebla eko różni się od standardowego procesu projektowego?

Marek Jaworski: Zdecydowanie. W ekologicznym designie kluczowa jest trwałość. Najbardziej ekologiczny mebel to taki, który przetrwa pokolenia. Projektujemy więc w stylu ponadczasowym, unikając chwilowych mód, które szybko się nudzą i lądują na śmietniku.

Stosujemy również zasady Design for Disassembly (projektowanie pod kątem demontażu). Chodzi o to, aby mebel można było łatwo rozebrać na części pierwsze. Ułatwia to ewentualną naprawę, wymianę jednego elementu (np. tapicerki) lub segregację materiałów do recyklingu po latach użytkowania. Unikamy klejenia na stałe różnych materiałów, co jest zmorą nowoczesnej, taniej produkcji.

Proces produkcji: Minimalizacja odpadów i energii

Redakcja: Przejdźmy do samej fabryki. Jak wygląda proces produkcji, aby był on jak najmniej obciążający dla środowiska?

Marek Jaworski: Tutaj liczy się efektywność. Nasz zakład jest zasilany energią z paneli fotowoltaicznych, co znacznie redukuje ślad węglowy. Ale to tylko wierzchołek góry lodowej. Kluczowe jest podejście zero waste.

W procesie cięcia drewna wykorzystujemy zaawansowane oprogramowanie do optymalizacji rozkroju, co minimalizuje ilość odpadów. To, co jednak zostanie – wióry i trociny – nie ląduje w koszu. Są one brykietowane i służą do ogrzewania naszych hal w okresie zimowym lub są sprzedawane producentom płyt drewnopochodnych. Woda używana w niektórych procesach obróbki krąży w obiegu zamkniętym dzięki systemom filtracji.

Bezpieczne wykończenie: Naturalne oleje i woski

Redakcja: Wiele osób obawia się „chemii” w meblach, czyli lakierów i farb. Jak rozwiązujecie tę kwestię?

Marek Jaworski: To jeden z najważniejszych aspektów zdrowotnych. Standardowe lakiery mogą emitować LZO (lotne związki organiczne) nawet przez wiele lat po zakupie mebla. W produkcji ekologicznej rezygnujemy z nich na rzecz naturalnych olejów, wosków i farb wodnych.

Używamy głównie olejowosków na bazie oleju lnianego, słonecznikowego i wosku pszczelego. Takie wykończenie pozwala drewnu „oddychać”, podkreśla jego naturalny rysunek i jest całkowicie bezpieczne dla dzieci czy alergików. Co więcej, mebel olejowany jest łatwiejszy w renowacji – użytkownik może sam odświeżyć blat w domu, bez konieczności szlifowania całości w specjalistycznym warsztacie.

Logistyka: Transport i opakowanie

Redakcja: Produkt jest gotowy. Co dzieje się dalej? Czy opakowanie też może być eko?

Marek Jaworski: To wielkie wyzwanie. Transport mebli wymaga solidnego zabezpieczenia, aby nie uległy uszkodzeniu. My jednak całkowicie wyeliminowaliśmy folię bąbelkową i styropian.

Stosujemy wyłącznie tekturę o strukturze plastra miodu, która ma doskonałe właściwości amortyzujące, oraz narożniki z recyklingowanego papieru. Jeśli musimy wypełnić wolną przestrzeń w kartonie, używamy skropaku (biodegradowalnego wypełniacza ze skrobi kukurydzianej). Ponadto optymalizujemy logistykę – planujemy trasy tak, aby samochody nie jeździły puste i emitowały jak najmniej spalin.

Dlaczego warto zainwestować w meble ekologiczne?

Redakcja: Meble eko często są droższe od tych z sieciówek. Dlaczego warto dopłacić?

Marek Jaworski: Warto spojrzeć na to jak na inwestycję, a nie koszt. Kupując mebel ekologiczny, płacisz za:

• Zdrowie: Brak toksycznych oparów w Twoim domu.
• Trwałość: Solidne drewno przetrwa 50 lat, podczas gdy płyta wiórowa może rozsypać się po pięciu.
• Unikalność: Ręczna praca i naturalne materiały sprawiają, że każdy egzemplarz jest jedyny w swoim rodzaju.
• Czyste sumienie: Wspierasz zrównoważoną gospodarkę i sprawiedliwe płace dla rzemieślników.

W dłuższej perspektywie to się po prostu opłaca – rzadziej wymieniasz meble, co generuje oszczędności finansowe i surowcowe.

Podsumowanie

Proces produkcji mebli ekologicznych to złożony łańcuch decyzji, w których zysk ekonomiczny musi iść w parze z odpowiedzialnością za planetę. Od wyboru drzewa w certyfikowanym lesie, przez energooszczędną obróbkę i naturalne wykończenie, aż po biodegradowalne opakowanie – każdy etap ma znaczenie. Wybierając takie produkty, nie tylko upiększamy nasze wnętrza, ale realnie wpływamy na stan środowiska naturalnego, wspierając przemysł, który szanuje zasoby Ziemi.

Mamy nadzieję, że ten wywiad rzucił nowe światło na to, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami ekologicznych stolarni i zainspiruje Państwa do dokonywania świadomych wyborów zakupowych podczas urządzania wymarzonego domu.